Ein stori
Simon Grice ydw i. Ces i fy ngeni yn Wrecsam, fy magu wrth droed Moel Famau a mynd i'r ysgol yn yr Wyddgrug.
Ar ôl byw yn ne Lloegr am y rhan fwyaf o fy mywyd fel oedolyn, symudais yn ôl yn ystod COVID. Fe wnaeth dod adref fy atgoffa pa mor eithriadol yw Gogledd Cymru, a faint sydd i'w fwynhau ar garreg ein drws.
Ers hynny, rydw i wedi cerdded i fyny Moel Famau droeon. Ar hyd y ffordd, rydw i wedi cwrdd â phobl o Lerpwl, Cilgwri a ledled Gogledd-orllewin Lloegr sydd â'u cysylltiad eu hunain â'r lle hwn. I rai, dechreuodd gyda thrip i Golomendy yn blentyn. I eraill, mae'n rhywle maen nhw'n dod â'u plant nhw nawr.
Mae rhai ohonyn nhw'n ei adnabod wrth lysenw hoffus: Scouse Mountain.
Ym mis Chwefror 2026, es i â Mam i hedfan o Glwb Gleidio Dinbych. Fe hedfanon ni dros Foel Famau, gydag ychydig o eira ar y copa o hyd, a ffilmiais yr olygfa.
Rhannais y fideo ar Facebook gyda chapsiwn digon ffwrdd-â-hi: “Scouse Mountain (otherwise known as Moel Famau!)”.
Erbyn y bore wedyn, roedd wedi'i wylio dros 126,000 o weithiau, gyda 674 o hoffiadau a 256 o sylwadau. Roedd pobl yn rhannu atgofion, yn trafod y llysenw ac yn sôn am yr hyn roedd y mynydd yn ei olygu iddyn nhw.
Arhosodd y sgwrs honno gyda fi. Wrth ymweld â Lerpwl, dechreuais holi pobl am Foel Famau. Dro ar ôl tro, clywais straeon am dripiau ysgol, teithiau cerdded teuluol a diwrnodau ar y bryn.
Roedd cysylltiad yma oedd yn werth ei archwilio.
Y bore wedyn126.1K674256
Moel Famau yw enw'r mynydd, ac mae ei hunaniaeth Gymreig yn ganolog i'r prosiect hwn.
Mae Scouse Mountain yn dathlu llysenw a'r hoffter sydd y tu ôl iddo. Mae croeso i bawb yma: pobl sy'n byw gerllaw, pobl sy'n dychwelyd ar ôl blynyddoedd i ffwrdd, a phobl sy'n darganfod yr ardal am y tro cyntaf.
Y nod yw helpu'r hoffter hwnnw i ddod yn rhywbeth defnyddiol: ymweliadau gwell, mwy o ddealltwriaeth o'r dirwedd, cefnogaeth i fusnesau lleol a chyfleoedd i roi rhywbeth yn ôl.
Dim ond rhan o'r stori yw'r copa.
Mae teithiau cerdded eraill, llwybrau tawelach, mannau picnic, golygfeydd gwych, a thafarndai a chaffis lleol a all droi taith gerdded yn ddiwrnod cyfan allan.
Mae Scouse Mountain yn dod â'r wybodaeth honno at ei gilydd: ble i fynd, sut i gyrraedd, ble i barcio, beth i'w ddisgwyl a sut i fwynhau'r ardal yn gyfrifol.
Fe wnaeth hyn i gyd fy ysbrydoli i greu Wellwild.
Mae Moel Famau yn bot mêl. Ar benwythnos heulog mae'r meysydd parcio'n llawn erbyn canol y bore, mae ceir yn y pen draw ar leiniau ac mewn mynedfeydd, ac mae'r prif lwybrau'n treulio. Y cymunedau bach o gwmpas y bryn sy'n teimlo'r pwysau hwnnw fwyaf.
Rydw i eisiau i fwy o bobl ddod i fwynhau Gogledd Cymru. Rydw i hefyd eisiau eu helpu i ddod o hyd i'r lleoedd na fydden nhw erioed wedi gwybod amdanyn nhw. Oeddech chi'n gwybod y gallwch chi dreulio diwrnod cyfan ar y grib rhwng Moel Arthur a Phenycloddiau, dwy fryngaer o Oes yr Haearn ychydig i'r gogledd? Neu ddechrau a gorffen taith gerdded yn y Dinorben Arms ym Modfari?
Dyna bwrpas Wellwild. Ap am ddim yw e, sy'n lansio yn 2027, i'ch helpu i ddarganfod lleoedd fel hyn ledled y DU, gan ddechrau o garreg eich drws. Mae'n adeiladu ar yr hyn a wnaethon ni yn ystod COVID, pan aethon ni â 100 o nyrsys y GIG ar 28 o brofiadau ledled Cymru fel diolch.
Dewch yn Aelod Sefydlu Wellwild. Am ddim.
Dim ond am Wellwild y byddwn yn anfon e-bost. Dad-danysgrifiwch unrhyw bryd. Polisi preifatrwydd
Ffrindiau Scouse Mountain yw'r bennod nesaf: aelodaeth i bobl sy'n caru'r lle hwn ac eisiau darganfod mwy.
Mae aelodaeth Scouse Mountain yn dod â bathodyn aelod Argraffiad Sylfaenwyr, blwyddyn o Wellwild Plus o 1 Ionawr 2027, a chysylltiad cynyddol â'r ardal, ei phobl a'i straeon at ei gilydd. Mae rhan o bob aelodaeth yn mynd i grwpiau cadwraeth lleol.
P'un ai mai hwn yw eich bryn lleol neu rywle rydych chi'n ymweld ag ef o filltiroedd i ffwrdd, mae croeso i chi fod yn rhan ohono.
Dod yn FfrindSimon Grice
Sylfaenydd, Scouse Mountain a Wellwild