Canllaw 4 munud o ddarllen
Llysenw annwyl yw e, nid enw swyddogol. Mynydd Cymreig yw Moel Famau, gydag enw Cymraeg sy'n golygu 'Mam y Mynyddoedd'. Daeth yr enw 'Scouse Mountain' o'r meysydd parcio.
Wnaeth neb eistedd i lawr a phenderfynu ei alw'n Scouse Mountain. Daeth o'r ffaith syml bod meysydd parcio Moel Famau, ar unrhyw benwythnos, yn llawn platiau rhif o Lannau Mersi.
Lerpwl, Cilgwri, Knowsley, Sefton, Halton: mae'r platiau o bob rhan o Lannau Mersi yn amlwg. Sylwodd cerddwyr lleol o Gymru. Ac ar ryw adeg, glynodd y llysenw.
Nid hawlio'r mynydd yw hyn. Mae'n cydnabod perthynas sy'n mynd yn ôl genedlaethau: bod Sgowsars wedi bod yn dod yma ers dros 200 mlynedd, mai dyma eu bryn go iawn agosaf, a'u bod nhw'n ei garu.
Does dim byd arall yn debyg i Foel Famau o fewn cyrraedd i Lerpwl.
Mae Ardal y Copaon o leiaf 90 munud i ffwrdd. Mae Eryri bron yn 2 awr. Mae Ardal y Llynnoedd yn 2.5 awr. Mae Moel Famau 50 munud o ganol dinas Lerpwl os yw'r ffordd yn glir.
Dros y 200 mlynedd diwethaf, dyma'r lle mae pobl Lerpwl yn mynd pan fydd angen dianc o'r ddinas. Diwrnodau allan i'r teulu, tro ar ddydd Sul, teithiau cerdded cyntaf, partïon stag, a'r sgwrs grŵp sy'n dechrau 'Moel Famau dydd Sul?' am 11pm ar nos Sadwrn.
Mae wedi'i blethu i ddiwylliant Lerpwl mewn ffordd sy'n anarferol i unrhyw fynydd.
Ystyr Moel Famau yw 'moel y mamau', er ei fod yn aml yn cael ei gyfieithu'n fwy llac fel 'Mam y Mynyddoedd'. Dyma'r pwynt uchaf ym Mryniau Clwyd, sy'n rhan o Dirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy.
Daeth yr enw Cymraeg yn gyntaf. Mae'r mynydd yn perthyn i Gymru. Mae'r llysenw 'Scouse Mountain' yn cael ei ddefnyddio gydag anwyldeb, nid fel hawl. O leiaf, dyna sut mae'r bobl sy'n ei ddefnyddio yn ei olygu.
Fe wnaethon ni greu'r brand hwn oherwydd ein bod ni'n credu bod y berthynas yn haeddu mwy na llysenw.
Mae Sgowsars yn caru'r mynydd hwn ac wedi bod yn dod yma ers cenedlaethau. Ond yn hanesyddol, dydy'r cariad hwnnw ddim wedi troi'n llawer o bethau defnyddiol i'r mynydd ei hun: y llwybrau, y grug, y gwaith cadwraeth sy'n ei gadw'n hygyrch.
Felly fe wnaethon ni greu rhywbeth i ddweud diolch. Mae swm penodol o bob eitem sy'n cael ei gwerthu yn mynd yn syth i waith cadwraeth ar Foel Famau a Bryniau Clwyd. Nid canran. Nid addewid. Rhif go iawn, bob tro.
Daw'r enw Cymraeg yn gyntaf. Mae'r mynydd yn perthyn i Gymru. Dim ond Sgowsars sy'n ei garu ydyn ni.
Daeth y llysenw o'r realiti syml bod meysydd parcio Moel Famau, ar unrhyw benwythnos, yn llawn platiau rhif o Lannau Mersi. Ers dros 200 mlynedd, mae pobl Lerpwl wedi bod yn gwneud y daith. Dyma'r daith gerdded ucheldir go iawn agosaf o Lannau Mersi. Mae'r llysenw yn adlewyrchu'r cysylltiad dilys hwnnw sy'n mynd yn ôl genedlaethau.
Nac ydy. Moel Famau yw'r enw Cymraeg swyddogol, sy'n golygu 'moel y mamau' neu, yn fras, 'Mam y Mynyddoedd'. Llysenw anffurfiol ac annwyl yn unig yw 'Scouse Mountain', sy'n cael ei ddefnyddio gan gymuned Glannau Mersi. Dydy e erioed wedi ymddangos ar fapiau.
Ddim fel arfer. Mae trigolion a chymunedau lleol yng Nghymru yn defnyddio'r enw Moel Famau. Mae'r llysenw Scouse Mountain yn cael ei ddeall yng Nghymru ac fel arfer yn cael ei gymryd yn ysgafn, ond term o Lannau Mersi ydyw, nid un lleol.
Ers dros 200 mlynedd. Mae Moel Famau wedi bod yn gyrchfan ar gyfer diwrnod allan o Lerpwl ers oes Fictoria. Roedd y cyfuniad o fynediad cyflym a thir ucheldir go iawn yn ei wneud yn unigryw ymhlith y bryniau y gellir eu cyrraedd o Lannau Mersi.
Wedi gwirioni?
Blwyddyn o Wellwild Plus yw aelodaeth Scouse Mountain: yr ap sy'n eich helpu i fynd allan i'r awyr agored, o garreg eich drws i unrhyw le yn y DU. Mae £2.40 o bob aelodaeth yn mynd i grwpiau cadwraeth lleol ym Mryniau Clwyd.
Gweld yr aelodaethMwy o'r Canllaw