Moel Famau · Bryniau Clwyd, Gogledd Cymru
P'un a ydych chi'n ei alw'n Moel Famau neu'n Scouse Mountain, mae rhywbeth arbennig am y gornel fach hon o Ogledd Cymru.
Rydyn ni yma i'ch helpu i wneud y gorau ohono, gyda theithiau cerdded gwych, cyngor lleol defnyddiol, lleoedd sy'n werth eu darganfod ac ychydig o hwyl ar hyd y ffordd.
Dilynwch Scouse Mountain
Am straeon, cyngor, darganfyddiadau lleol ac ychydig o hwyl
WellwildYmunwch am ddim
Am ddarganfod a chynllunio mwy o ddiwrnodau gwych yn yr awyr agored
Mae mwy i ddiwrnod allan gwych na chyrraedd y copa.
P'un a ydych chi'n chwilio am lwybr newydd, rhywle i aros am ginio neu ffordd dawelach o fwynhau cefn gwlad, mae gennym ni ambell syniad i chi.
Archwilio'r ardal
Llun: Llywelyn2000 · CC BY-SA 4.0
O'r ddringfa glasurol i deithiau hirach ar hyd y grib a llwybrau coetir mwy hamddenol.
Llun: Llywelyn2000 · CC BY-SA 3.0
Bryngaer serth gyda golygfeydd gwych a sawl ffordd o'i harchwilio.
Llun: John H Darch · CC BY-SA 2.0
Llwybrau coetir a golygfeydd o'r dyffryn pan fyddai'n well gennych fod ymhlith y coed.
Llun: Llywelyn2000 · CC BY-SA 4.0
Cyfnewidiwch y copa am deithiau ger yr afon, hanes lleol ac arhosfan hyfryd mewn pentref.
Llun: DronePics.Wales · CC BY 4.0
Bryn tawelach, llwybrau coetir a golygfa hollol wahanol o Foel Famau.
Dewch o hyd i rywle am beint haeddiannol, pryd go iawn neu baned a chacen.
Cynllunio'ch ymweliad? Cewch yr hanfodion am barcio, beth i ddod a mwynhau cefn gwlad yn gyfrifol.
Ces i fy ngeni yn Wrecsam, fy magu wrth droed Moel Famau a mynd i'r ysgol yn yr Wyddgrug. Ar ôl treulio'r rhan fwyaf o'm bywyd fel oedolyn yn y de, symudais yn ôl i Ogledd Cymru ac ailddarganfod pa mor lwcus ydyn ni i gael cefn gwlad mor hardd ar garreg ein drws.
A sylweddolais yn fuan nad fi oedd yr unig un oedd yn teimlo felly.
Ers cenedlaethau, mae teuluoedd o Lerpwl a Chilgwri wedi bod yn teithio draw i Foel Famau. O anturiaethau plentyndod yng Ngholomendy i deithiau dydd Sul gyda'r plant, mae gan y mynydd Cymreig hwn le arbennig yng nghalonnau llawer iawn o bobl.
Mae rhai hyd yn oed yn ei alw'n hoffus yn Scouse Mountain.
Darganfyddais pa mor ddadleuol all y llysenw hwnnw fod pan rannais fideo ohonof i'n hedfan dros Foel Famau gyda Mam ym mis Chwefror 2026. Erbyn y bore wedyn, roedd wedi'i wylio dros 126,000 o weithiau! Roedd pobl yn rhannu atgofion, straeon ac, wrth gwrs, ambell farn am yr enw.
A digon teg. Mynydd Cymreig yw e, ag enw Cymraeg, ac mae hynny'n haeddu parch. Ond rydw i hefyd yn caru'r anwyldeb y tu ôl i'r llysenw a'r cysylltiad mae'n ei gynrychioli.
Dyna beth ysbrydolodd Scouse Mountain.
Rydw i eisiau helpu pobl i fwynhau'r rhan wych hon o Ogledd Cymru, darganfod mwy o'r hyn sydd ganddi i'w gynnig a gofalu amdani am genedlaethau i ddod.
Oherwydd mae her yn dod gyda bod mor boblogaidd. Lle cymharol fach yw Moel Famau, a phan fydd pawb yn anelu am yr un maes parcio a'r un llwybr ar benwythnos heulog, gall roi pwysau go iawn ar y dirwedd ac ar y bobl sy'n byw yma.
Y newyddion da? Mae cymaint mwy i'w archwilio gerllaw.
Drwy rannu teithiau cerdded gwahanol, lleoedd tawelach a ffefrynnau lleol, rydw i'n gobeithio y gallwn ni ledaenu'r cariad ychydig ymhellach, mwynhau diwrnodau allan hyd yn oed yn well a chefnogi'r cymunedau sy'n gwneud yr ardal hon yn arbennig.
Diolch am fod yn rhan ohono.
Wela i chi i fyny'r bryn!
Simon
Darllen y stori lawnByddwch yn gymydog da. Mae pobl yn byw ac yn ffermio yma.
Peidiwch â pharcio ar leiniau, rhwystro giatiau na defnyddio mynedfeydd fferm. Mae'n achosi problemau difrifol i ffermwyr lleol a gall arwain at ddirwyon. Os yw'r meysydd parcio'n llawn, defnyddiwch Barc Gwledig Loggerheads, dewch yn ôl ar ôl 2pm, neu rhowch gynnig ar ddiwrnod yn ystod yr wythnos.
Cadwch gŵn ar dennyn ger defaid. Yn anffodus, mae defaid ac anifeiliaid eraill yma wedi cael eu hanafu a'u lladd gan gŵn oddi ar dennyn. Mae defaid yn pori ar y bryn ac o'i gwmpas, ac o 1 Mawrth i 31 Gorffennaf rhaid cadw cŵn ar dennyn ar y rhostir agored i ddiogelu adar sy'n nythu ar y ddaear.
Canllaw parcioCynllunio'ch ymweliad
Popeth sydd ei angen, yn y drefn y bydd ei angen, o'r cit wrth y drws i'r peint ar y diwedd.
Atebion cyflym
Moel Famau yw bryn uchaf Bryniau Clwyd yng Ngogledd Cymru, ar y ffin rhwng Sir Ddinbych a Sir y Fflint rhwng yr Wyddgrug a Rhuthun. Mae yn Nhirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, tua 50 munud mewn car o Lerpwl a 35 munud o Gaer.
Cyrraedd o LerpwlMae Moel Famau yn 554 metr (1,818 troedfedd) o uchder. Ar ddiwrnod clir, mae'r copa'n edrych dros Eryri, Cilgwri a Dyffryn Clwyd.
O faes parcio Bwlch Penbarras, mae'r llwybr mwyaf poblogaidd yn 2.8km ac yn cymryd tua 1 awr 15 munud i'r copa. Caniatewch tua 2.5 awr yno ac yn ôl. Taith gymedrol yw hi, gyda llwybr clir ac un darn mwy serth ger y brig.
Holl lwybrau cerdded Moel FamauY prif faes parcio ar gyfer y copa yw Bwlch Penbarras (cod post CH7 5SH). Maes parcio Coed Moel Famau (CH7 5PN) yw man cychwyn y llwybrau coetir. Mae'r ddau'n codi tâl, tua £3 am 4 awr neu £5 am y diwrnod yn 2026. Ar benwythnosau heulog mae Bwlch Penbarras yn llenwi erbyn tua 9:30am; os yw'n llawn, defnyddiwch Barc Gwledig Loggerheads (CH7 5LH), dewch yn ôl ar ôl 2pm, neu rhowch gynnig ar ddiwrnod yn ystod yr wythnos. Peidiwch byth â pharcio ar leiniau nac mewn mynedfeydd.
Canllaw parcio Moel FamauObelisg yn null yr Aifft yw Tŵr y Jiwbilî, a godwyd yn 1810 ar gyfer Jiwbilî Aur y Brenin Siôr III, wedi'i ddylunio gan y pensaer Thomas Harrison o Gaer. Dymchwelodd storm yn 1862 y rhan uchaf, a'r gwaelod yw'r hyn a welwch heddiw.
Hanes Tŵr y JiwbilîGallwch. Mae croeso i gŵn ar yr holl brif lwybrau. Cadwch nhw ar dennyn ar y rhostir agored rhwng 1 Mawrth a 31 Gorffennaf (adar sy'n nythu ar y ddaear) ac yn agos at ddefaid bob amser, a dewch â dŵr, gan nad oes tap ar y bryn.
Moel Famau gyda chŵnYdy. Gall y rhan fwyaf o blant 5 oed a hŷn ymdopi â llwybr Bwlch Penbarras, ac mae'r Llwybr Hygyrch gwastad yng Nghoed Moel Famau yn addas i goetsys a chadeiriau olwyn. Gwisgwch esgidiau addas a dewch â haenau, gan ei bod hi wastad yn oerach ar y copa.
Moel Famau gyda phlantNac oes. Does dim caffi ar y mynydd, felly dewch â dŵr a byrbrydau. Mae lluniaeth dros dro ym Mharc Gwledig Loggerheads gerllaw tra mae'n cael ei ailddatblygu, ac mae tafarndai a chaffis yn Llanferres, Cilcain, yr Wyddgrug a Rhuthun.
Tafarndai a chaffis ger Moel FamauLlysenw hoffus o Lerpwl yw “Scouse Mountain”, oherwydd ers cenedlaethau Moel Famau yw'r bryn go iawn agosaf i bobl Glannau Mersi. Nid yw'n enw swyddogol, ac nid yw pawb yn ei hoffi. Ystyr yr enw Cymraeg, Moel Famau, yn ôl y dehongliad arferol yw “bryn moel y mamau”.
Stori'r llysenwWellwild yw'r ap rydw i'n ei greu i'ch helpu i ddod o hyd i deithiau cerdded, anturiaethau a phrofiadau lleol, gan ddechrau yma yng Ngogledd Cymru. Bydd ein canllawiau lleol yn cyrraedd ym mis Ionawr 2027.
Ymunwch â chymuned Wellwild: byddwch ymhlith y cyntaf i roi cynnig ar yr ap a helpu i lunio'r hyn sy'n dod nesaf.
Dim ond am Wellwild y byddwn yn anfon e-bost. Dad-danysgrifiwch unrhyw bryd. Polisi preifatrwydd
Mae am ddim. Bydd mynediad cynnar yn agor mewn grwpiau bach.
Aelodaeth Scouse Mountain
Ap i'ch ffôn yw Wellwild sy'n eich helpu i ddod o hyd i deithiau cerdded, lleoedd a phethau i'w gwneud yn yr awyr agored. Mae'r aelodaeth yn rhoi'r fersiwn Plus i chi am 2027 gyfan.
£28.80 gan gynnwys TAW
Gweld yr aelodaeth