Moel Famau · Bryniau Clwyd, Gogledd Cymru

Caru Moel Famau?
Rydych chi yn y lle iawn!

P'un a ydych chi'n ei alw'n Moel Famau neu'n Scouse Mountain, mae rhywbeth arbennig am y gornel fach hon o Ogledd Cymru.

Rydyn ni yma i'ch helpu i wneud y gorau ohono, gyda theithiau cerdded gwych, cyngor lleol defnyddiol, lleoedd sy'n werth eu darganfod ac ychydig o hwyl ar hyd y ffordd.

Dilynwch Scouse Mountain

Am straeon, cyngor, darganfyddiadau lleol ac ychydig o hwyl

Instagram Facebook

Wellwild

Ymunwch am ddim

Am ddarganfod a chynllunio mwy o ddiwrnodau gwych yn yr awyr agored

Gwnewch fwy o'ch ymweliad nesaf

Mae mwy i ddiwrnod allan gwych na chyrraedd y copa.

P'un a ydych chi'n chwilio am lwybr newydd, rhywle i aros am ginio neu ffordd dawelach o fwynhau cefn gwlad, mae gennym ni ambell syniad i chi.

Archwilio'r ardal

Llun: Llywelyn2000 · CC BY-SA 4.0

Teithiau cerdded ar Foel Famau

O'r ddringfa glasurol i deithiau hirach ar hyd y grib a llwybrau coetir mwy hamddenol.

Llun: Llywelyn2000 · CC BY-SA 3.0

Moel Arthur

Bryngaer serth gyda golygfeydd gwych a sawl ffordd o'i harchwilio.

Llun: John H Darch · CC BY-SA 2.0

Coed Llangwyfan

Llwybrau coetir a golygfeydd o'r dyffryn pan fyddai'n well gennych fod ymhlith y coed.

Llun: Llywelyn2000 · CC BY-SA 4.0

Loggerheads a Chilcain

Cyfnewidiwch y copa am deithiau ger yr afon, hanes lleol ac arhosfan hyfryd mewn pentref.

Llun: DronePics.Wales · CC BY 4.0

Moel Findeg a Maeshafn

Bryn tawelach, llwybrau coetir a golygfa hollol wahanol o Foel Famau.

Llun: Miners Arms

Tafarndai a chaffis

Dewch o hyd i rywle am beint haeddiannol, pryd go iawn neu baned a chacen.

Cynllunio'ch ymweliad? Cewch yr hanfodion am barcio, beth i ddod a mwynhau cefn gwlad yn gyfrifol.

Shwmae, Simon ydw i!

Hedfan dros Foel Famau o Glwb Gleidio Dinbych, Chwefror 2026.

Ces i fy ngeni yn Wrecsam, fy magu wrth droed Moel Famau a mynd i'r ysgol yn yr Wyddgrug. Ar ôl treulio'r rhan fwyaf o'm bywyd fel oedolyn yn y de, symudais yn ôl i Ogledd Cymru ac ailddarganfod pa mor lwcus ydyn ni i gael cefn gwlad mor hardd ar garreg ein drws.

A sylweddolais yn fuan nad fi oedd yr unig un oedd yn teimlo felly.

Ers cenedlaethau, mae teuluoedd o Lerpwl a Chilgwri wedi bod yn teithio draw i Foel Famau. O anturiaethau plentyndod yng Ngholomendy i deithiau dydd Sul gyda'r plant, mae gan y mynydd Cymreig hwn le arbennig yng nghalonnau llawer iawn o bobl.

Mae rhai hyd yn oed yn ei alw'n hoffus yn Scouse Mountain.

Darganfyddais pa mor ddadleuol all y llysenw hwnnw fod pan rannais fideo ohonof i'n hedfan dros Foel Famau gyda Mam ym mis Chwefror 2026. Erbyn y bore wedyn, roedd wedi'i wylio dros 126,000 o weithiau! Roedd pobl yn rhannu atgofion, straeon ac, wrth gwrs, ambell farn am yr enw.

A digon teg. Mynydd Cymreig yw e, ag enw Cymraeg, ac mae hynny'n haeddu parch. Ond rydw i hefyd yn caru'r anwyldeb y tu ôl i'r llysenw a'r cysylltiad mae'n ei gynrychioli.

Dyna beth ysbrydolodd Scouse Mountain.

Rydw i eisiau helpu pobl i fwynhau'r rhan wych hon o Ogledd Cymru, darganfod mwy o'r hyn sydd ganddi i'w gynnig a gofalu amdani am genedlaethau i ddod.

Oherwydd mae her yn dod gyda bod mor boblogaidd. Lle cymharol fach yw Moel Famau, a phan fydd pawb yn anelu am yr un maes parcio a'r un llwybr ar benwythnos heulog, gall roi pwysau go iawn ar y dirwedd ac ar y bobl sy'n byw yma.

Y newyddion da? Mae cymaint mwy i'w archwilio gerllaw.

Drwy rannu teithiau cerdded gwahanol, lleoedd tawelach a ffefrynnau lleol, rydw i'n gobeithio y gallwn ni ledaenu'r cariad ychydig ymhellach, mwynhau diwrnodau allan hyd yn oed yn well a chefnogi'r cymunedau sy'n gwneud yr ardal hon yn arbennig.

Diolch am fod yn rhan ohono.

Wela i chi i fyny'r bryn!

Simon

Darllen y stori lawn

Byddwch yn gymydog da. Mae pobl yn byw ac yn ffermio yma.

Peidiwch â pharcio ar leiniau, rhwystro giatiau na defnyddio mynedfeydd fferm. Mae'n achosi problemau difrifol i ffermwyr lleol a gall arwain at ddirwyon. Os yw'r meysydd parcio'n llawn, defnyddiwch Barc Gwledig Loggerheads, dewch yn ôl ar ôl 2pm, neu rhowch gynnig ar ddiwrnod yn ystod yr wythnos.

Cadwch gŵn ar dennyn ger defaid. Yn anffodus, mae defaid ac anifeiliaid eraill yma wedi cael eu hanafu a'u lladd gan gŵn oddi ar dennyn. Mae defaid yn pori ar y bryn ac o'i gwmpas, ac o 1 Mawrth i 31 Gorffennaf rhaid cadw cŵn ar dennyn ar y rhostir agored i ddiogelu adar sy'n nythu ar y ddaear.

Canllaw parcio

Cynllunio'ch ymweliad

Eich diwrnod ar Foel Famau, gam wrth gam.

Popeth sydd ei angen, yn y drefn y bydd ei angen, o'r cit wrth y drws i'r peint ar y diwedd.

  1. 1

    Beth i'w ddisgwyl

    • Moel Famau yw man uchaf Bryniau Clwyd, 554 metr, gydag adfail Tŵr y Jiwbilî ar y copa.
    • Taith fryniog go iawn ar lwybrau clir drwy rostir grug. Cymedrol, gydag un darn serth ger y copa. Dim sgramblo.
    • Ar ddiwrnod clir gallwch weld Eryri, Cilgwri ac weithiau Ynys Manaw. Mae ar agor drwy'r flwyddyn.
    Y copa a Thŵr y Jiwbilî
  2. 2

    Beth i ddod gyda chi

    • Esgidiau cerdded: mae'r llwybr yn edrych yn iawn ond yn troi'n gorsiog yn gyflym.
    • Haenau: mae hi wastad yn oerach ar y copa nag yn y maes parcio.
    • Dŵr a byrbrydau: does dim caffi ar y mynydd. A map os ydych chi'n mynd ymhellach na'r copa.
    Awgrymiadau ymarferol
  3. 3

    Ble i barcio

    • Bwlch Penbarras (CH7 5SH) yw'r agosaf at y copa, gyda thua 60 lle. Mae'n llenwi erbyn tua 9.30am ar benwythnosau heulog.
    • Mae Coed Moel Famau (CH7 5PN) yn fwy ac yn is i lawr, gyda thoiledau a man chwarae. Talu ac arddangos yw'r ddau.
    • Llawn? Ewch i Barc Gwledig Loggerheads (CH7 5LH) a cherdded i fyny oddi yno. Peidiwch byth â pharcio ar y lleiniau.
    Canllaw parcio
  4. 4

    Sut i gyrraedd y copa

    • Y clasur: o Fwlch Penbarras, 2.8 km a thua awr a chwarter i'r copa. Caniatewch tua 2½ awr yno ac yn ôl.
    • Rhywbeth gwahanol: cylchdaith Coed Moel Famau, tua 5 km a 2 awr drwy goedwig a rhostir.
    • Ddim am y copa? Mae'r llwybr coetir hygyrch o Goed Moel Famau yn wastad ac yn addas i gadeiriau gwthio.
    Pob llwybr
  5. 5

    Y peint haeddiannol

    • Y Druid yn Llanferres yw'r dafarn agosaf at y bryn. Mae croeso i gŵn, gyda thanllwyth o dân.
    • Mae We Three Loggerheads, ger y parc gwledig, yn croesawu cerddwyr ac yn gweini bwyd.
    • Gwell paned? Mae lluniaeth dros dro ym Mharc Gwledig Loggerheads tra mae'n cael ei ailddatblygu, felly gwiriwch cyn mynd.
    Tafarndai a chaffis
  6. 6

    Gadael dim ôl

    • Ewch ag atgofion (a lluniau) yn unig. Does dim biniau ar y bryn, felly ewch â'ch sbwriel adref.
    • Cadwch at y llwybrau: mae'r grug yn cael llawer o draed ac angen amser i adfer.
    • Mae defaid yn pori ar draws y bryn. Cadwch gŵn yn agos ac ar dennyn ger da byw.
    Mwynhau'n gyfrifol
  7. 7

    Rhoi rhywbeth yn ôl

    • Gwariwch eich arian yn lleol. Y tafarndai, y caffis a'r siopau fferm sy'n cadw'r ardal yn fyw.
    • Mae pob aelodaeth Scouse Mountain yn rhoi £2.40 i grwpiau cadwraeth ac adfer lleol ym Mryniau Clwyd.
    Sut rydyn ni'n rhoi yn ôl

Atebion cyflym

Moel Famau: beth mae pobl yn ei ofyn

Ble mae Moel Famau?

Moel Famau yw bryn uchaf Bryniau Clwyd yng Ngogledd Cymru, ar y ffin rhwng Sir Ddinbych a Sir y Fflint rhwng yr Wyddgrug a Rhuthun. Mae yn Nhirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, tua 50 munud mewn car o Lerpwl a 35 munud o Gaer.

Cyrraedd o Lerpwl

Pa mor uchel yw Moel Famau?

Mae Moel Famau yn 554 metr (1,818 troedfedd) o uchder. Ar ddiwrnod clir, mae'r copa'n edrych dros Eryri, Cilgwri a Dyffryn Clwyd.

Pa mor hir mae'n ei gymryd i gerdded i fyny Moel Famau?

O faes parcio Bwlch Penbarras, mae'r llwybr mwyaf poblogaidd yn 2.8km ac yn cymryd tua 1 awr 15 munud i'r copa. Caniatewch tua 2.5 awr yno ac yn ôl. Taith gymedrol yw hi, gyda llwybr clir ac un darn mwy serth ger y brig.

Holl lwybrau cerdded Moel Famau

Ble mae parcio ar gyfer Moel Famau?

Y prif faes parcio ar gyfer y copa yw Bwlch Penbarras (cod post CH7 5SH). Maes parcio Coed Moel Famau (CH7 5PN) yw man cychwyn y llwybrau coetir. Mae'r ddau'n codi tâl, tua £3 am 4 awr neu £5 am y diwrnod yn 2026. Ar benwythnosau heulog mae Bwlch Penbarras yn llenwi erbyn tua 9:30am; os yw'n llawn, defnyddiwch Barc Gwledig Loggerheads (CH7 5LH), dewch yn ôl ar ôl 2pm, neu rhowch gynnig ar ddiwrnod yn ystod yr wythnos. Peidiwch byth â pharcio ar leiniau nac mewn mynedfeydd.

Canllaw parcio Moel Famau

Beth yw'r tŵr ar ben Moel Famau?

Obelisg yn null yr Aifft yw Tŵr y Jiwbilî, a godwyd yn 1810 ar gyfer Jiwbilî Aur y Brenin Siôr III, wedi'i ddylunio gan y pensaer Thomas Harrison o Gaer. Dymchwelodd storm yn 1862 y rhan uchaf, a'r gwaelod yw'r hyn a welwch heddiw.

Hanes Tŵr y Jiwbilî

Allwch chi fynd â chŵn i fyny Moel Famau?

Gallwch. Mae croeso i gŵn ar yr holl brif lwybrau. Cadwch nhw ar dennyn ar y rhostir agored rhwng 1 Mawrth a 31 Gorffennaf (adar sy'n nythu ar y ddaear) ac yn agos at ddefaid bob amser, a dewch â dŵr, gan nad oes tap ar y bryn.

Moel Famau gyda chŵn

Ydy Moel Famau yn addas i blant a dechreuwyr?

Ydy. Gall y rhan fwyaf o blant 5 oed a hŷn ymdopi â llwybr Bwlch Penbarras, ac mae'r Llwybr Hygyrch gwastad yng Nghoed Moel Famau yn addas i goetsys a chadeiriau olwyn. Gwisgwch esgidiau addas a dewch â haenau, gan ei bod hi wastad yn oerach ar y copa.

Moel Famau gyda phlant

Oes caffi ar Foel Famau?

Nac oes. Does dim caffi ar y mynydd, felly dewch â dŵr a byrbrydau. Mae lluniaeth dros dro ym Mharc Gwledig Loggerheads gerllaw tra mae'n cael ei ailddatblygu, ac mae tafarndai a chaffis yn Llanferres, Cilcain, yr Wyddgrug a Rhuthun.

Tafarndai a chaffis ger Moel Famau

Pam mae Moel Famau yn cael ei galw'n Scouse Mountain?

Llysenw hoffus o Lerpwl yw “Scouse Mountain”, oherwydd ers cenedlaethau Moel Famau yw'r bryn go iawn agosaf i bobl Glannau Mersi. Nid yw'n enw swyddogol, ac nid yw pawb yn ei hoffi. Ystyr yr enw Cymraeg, Moel Famau, yn ôl y dehongliad arferol yw “bryn moel y mamau”.

Stori'r llysenw
Wellwild

Wrth eich bodd yn yr awyr agored? Mae mwy i'w archwilio.

Wellwild yw'r ap rydw i'n ei greu i'ch helpu i ddod o hyd i deithiau cerdded, anturiaethau a phrofiadau lleol, gan ddechrau yma yng Ngogledd Cymru. Bydd ein canllawiau lleol yn cyrraedd ym mis Ionawr 2027.

Cerdded

Copa

Syrffio

Rafftio

Nofio

Archwilio

Chwarae

Crwydro

Ymunwch â chymuned Wellwild: byddwch ymhlith y cyntaf i roi cynnig ar yr ap a helpu i lunio'r hyn sy'n dod nesaf.

Dim ond am Wellwild y byddwn yn anfon e-bost. Dad-danysgrifiwch unrhyw bryd. Polisi preifatrwydd

Mae am ddim. Bydd mynediad cynnar yn agor mewn grwpiau bach.

Aelodaeth Scouse Mountain

Blwyddyn o Wellwild Plus, yr ap awyr agored.

Ap i'ch ffôn yw Wellwild sy'n eich helpu i ddod o hyd i deithiau cerdded, lleoedd a phethau i'w gwneud yn yr awyr agored. Mae'r aelodaeth yn rhoi'r fersiwn Plus i chi am 2027 gyfan.

  • Blwyddyn o ap Wellwild PlusAr eich ffôn, January 1, 2027 i December 31, 2027.
  • Moel Famau a Bryniau ClwydCanllawiau lleol manwl o fis Ionawr.
  • Yna'r DU gyfanO March 21, 2027.
  • Cynllunio diwrnodau allan gwychTeithiau cerdded, lleoedd i fwyta a phethau i'w gwneud, o garreg eich drws.
  • Bathodyn Argraffiad SylfaenwyrYn yr ap, i bawb sy'n ymuno cyn y lansiad.
  • £2.40 i gadwraeth leolO bob aelodaeth, i grwpiau ym Mryniau Clwyd.
  • Un taliad, dim adnewyddu awtomatigPrynwch hi i chi'ch hun neu rhowch hi'n anrheg.

£28.80 gan gynnwys TAW

Gweld yr aelodaeth